SoH-rapport bij een tweedehands EV, wat is het en heb je het nodig?

Wat is een SoH-rapport?

State of Health (SoH) is een percentage dat aangeeft hoe goed de accu van een EV nog werkt vergeleken met toen hij nieuw was. Een nieuwe accu heeft 100 procent SoH en dat percentage daalt door gebruik. Hoe snel, verschilt sterk per accutype, gebruik, temperatuur en laadgedrag; een vaste norm per leeftijd of kilometerstand bestaat niet.

Een SoH-rapport is een diagnostisch document. Vorm en omvang verschillen per aanbieder en meetmethode: van een certificaat van één pagina tot een uitgebreider verslag. Het wordt opgesteld door een bedrijf dat de meting uitvoert. Het meet de werkelijke capaciteit van de accu, niet wat het dashboard zegt. De uitkomst van een meting en wat het dashboard toont, kunnen daardoor van elkaar verschillen.

Waarom je het wilt bij een tweedehands EV

De accu is veruit het duurste onderdeel van een elektrische auto, en tegelijk het onderdeel dat het meest slijt. Wat een accu los waard is, valt lastig vast te stellen; wel is een vervanging een van de duurste reparaties die u aan een EV kunt hebben. Een auto kopen zonder SoH-cijfer betekent dus dat u de staat van het duurste onderdeel niet kent.

Drie situaties waarin een SoH-rapport u helpt

1. Onderhandelen over de prijs. Stel je kijkt naar twee identieke modellen, beide vraagprijs €22.000. De ene blijkt 92% SoH te hebben, de andere 78%. Dat is geen gelijkwaardige aanbieding. Met een rapport in de hand kunt u daarover onderhandelen. Wat een verschil in accuconditie waard is, hangt af van het model, de leeftijd en de resterende garantie.

2. Inruilregeling. De aankomende inruilregeling stimuleert tweedehands EV's. Veel mensen die nooit eerder elektrisch hebben gereden, gaan voor het eerst zo'n auto kopen. Zij hebben geen referentiekader voor wat een normale degradatie is. Een SoH-rapport verkleint de kans op onverwacht capaciteitsverlies.

3. Garantiegrenzen. Veel fabrikanten hanteren ongeveer acht jaar accugarantie, vaak met een kilometerlimiet en een minimale resterende capaciteit. De precieze voorwaarden verschillen per merk en model. Zit je net boven die grens? Dan is het verstandig om te weten of je dichtbij de garantie-claim zit. Gespecialiseerde dealers helpen je vaak met de claim als de meting dat ondersteunt.

Wat staat er precies in zo'n rapport?

Wat er in een rapport staat, verschilt per aanbieder en meetmethode. Deze onderdelen komt u het vaakst tegen:

Het SoH-percentage zelf. Het hoofdcijfer. Hoe dat tot stand komt verschilt: sommige tests lezen de gegevens van de auto uit en vergelijken die met referentiedata, andere meten de capaciteit door de accu onder gecontroleerde omstandigheden te laden en ontladen. Die laatste duurt langer. Vraag vooraf welke methode wordt gebruikt.

Cell-balancing en celspread. Een accu bestaat uit honderden cellen. Als sommige cellen veel slechter presteren dan andere, valt de hele accu eerder uit. Sommige rapporten tonen de spreiding tussen cellen, uitgedrukt in millivolt verschil bij vol of leeg. Hoe lager, hoe beter.

Laadhistorie. Hoe vaak is de accu snelgeladen tegenover thuisgeladen? Sommige rapporten tonen het percentage snelladingen of het aantal laadcycli. Veelvuldig laden op hoog vermogen wordt in onderzoek in verband gebracht met snellere degradatie, maar hoe sterk dat effect is hangt af van de accutechniek, de temperatuur en het batterijmanagement van de auto.

Aanbeveling. Een eindoordeel: "in goede staat", "matig", of "advies tot vervanging op termijn". Een professioneel rapport schrijft daar iets bij over wat het betekent voor jouw gebruik, bijvoorbeeld: bij gemiddeld 50 km per dag heb je hier nog comfortabel 5 jaar plezier van.

Wat kost een SoH-rapport?

De kosten hangen af van de gebruikte meetmethode. Bekijk de actuele tarieven en het verschil tussen een uitlezing en een onafhankelijk rapport.

Wie betaalt het rapport?

Vraag eerst of de verkoper al een recent rapport heeft; autobedrijven die de technische staat serieus nemen, hebben dat vaak. Doet de verkoper dat niet, dan kunt u voorstellen de kosten te delen of het bedrag van de vraagprijs af te halen. Hoe u die afspraak vastlegt, staat in ons artikel over een accutest regelen bij een autobedrijf.

Vraag altijd om een digitaal rapport met datum, kilometerstand en chassisnummer. Een mondelinge mededeling dat de accu nog goed is, heeft geen enkele waarde bij onderhandeling of een garantieclaim.

Wanneer hoef je het niet te doen?

Niet altijd is een SoH-rapport nodig. Drie situaties waarin je het kunt overslaan:

• Een jonge auto met een lage kilometerstand en ruime resterende fabrieksgarantie. De kans op fors capaciteitsverlies is dan kleiner, en de garantie vangt een deel van het risico op. Een vaste grens in jaren of kilometers is niet te geven.
• Korte leaseritten waarbij je de auto sowieso na 2-3 jaar weer inruilt. Het risico is beperkt en de extra kosten verdien je niet terug.
• Onafhankelijke dealer met eigen garantie. Sommige goede tweedehandsdealers geven zelf 12-24 maanden accu-garantie, gebaseerd op hun eigen meting. Vraag wel altijd hun rapport in te zien, als ze er een hebben, is dat al een goed teken.

Waar laat je het rapport maken?

Drie soorten plekken bieden SoH-rapporten aan:

Officiële merkdealers kunnen het via hun fabriekssoftware doen. Vaak goedkoper dan een losse test, soms gratis bij een onderhoudsbeurt. Aandachtspunt: verkoopt of ruilt hetzelfde bedrijf de auto ook in, dan heeft het een belang bij de uitkomst. Vraag dan welke meetmethode is gebruikt, of laat een tweede meting doen bij een partij zonder dat belang.

Gespecialiseerde EV bedrijven doen niets anders. Zij gebruiken merkonafhankelijke apparatuur en geven uitgebreide rapporten. Doorgaans duurder, maar met een uitgebreider rapport.

Algemene EV onderhoudsgarages bieden het vaak als bijproduct. Een middenweg qua prijs en onafhankelijkheid.

Wilt u weten waar u zo'n meting kunt laten doen en waar u dan op let? In accutest bij een autobedrijf staat in zes stappen hoe u dat aanpakt, van het kiezen van het bedrijf tot het schriftelijk vastleggen van de uitkomst.

Praktische tips voordat je een afspraak maakt

Plan het rapport vóór de aankoop, niet erna. De verkoper moet meewerken, laat hem het auto naar de keuringsplek brengen, of doe het op locatie als de meetapparatuur mobiel is. Veel bonafide verkopers gaan akkoord. Wie weigert, geeft je impliciet een red flag.

Combineer het met een algemene technische keuring. EV's hebben minder onderhoud dan brandstofauto's, maar wel kritieke punten: laadpoort, koelsysteem, stuurinrichting, remmen. Een gecombineerde keuring dekt dat in één bezoek en kost meer dan een losse SoH-test.

Vraag wat u meekrijgt. Sommige aanbieders leveren naast het rapport ook de onderliggende meetgegevens. Bewaar alles wat u krijgt bij uw papieren. Wat een fabrikant bij een garantieclaim precies verlangt, staat in de garantievoorwaarden van het merk; dat verschilt.

Doe een degradatie-meting na 12 maanden. Heb je de auto inmiddels? Een tweede SoH-meting na een jaar laat zien hoe snel de accu nog daalt. Twee metingen samen vertellen veel meer dan één.

Veelgestelde vragen

Is een SoH-meting hetzelfde als de "estimated range" op het dashboard?

Nee. Het dashboard toont de geschatte rijbereik op basis van recente rij- en weersomstandigheden. Bij koud weer of snelweg-rijden daalt dat tijdelijk, ook bij een gezonde accu. SoH meet de daadwerkelijke opslagcapaciteit van de accu, onafhankelijk van rijstijl en weer.

Werkt een SoH-rapport voor alle EV modellen?

Bijna alle. Tesla, Volkswagen ID-serie, Hyundai/Kia, BMW i-modellen, Mercedes EQ, daar zijn standaard meetmethodes voor. Bij oudere of zeldzame modellen (bijvoorbeeld Renault Zoe ZE40 met geleasede accu) is het lastiger en moet je een specialist zoeken.

Verlaagt een SoH-meting zelf de accu-gezondheid?

Nee, mits goed uitgevoerd. Hoe de meting verloopt verschilt per methode: sommige tests lezen de gegevens van de auto uit en zijn in een kwartier klaar, andere meten de capaciteit door de accu te laden en ontladen en duren langer. Vraag vooraf hoe lang de auto niet beschikbaar is.

Heb ik ook een SoH-rapport nodig voor een plug-in hybride?

Ook bij een plug-in hybride is het nuttig. Een PHEV heeft een kleine accu, dus capaciteitsverlies werkt daar sterk door in de elektrische actieradius: bij 70 procent SoH blijft er van vijftig kilometer nog ruwweg vijfendertig over. Vraag uitdrukkelijk of het bedrijf ook PHEV-metingen uitvoert; niet elke aanbieder doet dat.

Geldt een SoH-rapport als juridisch bewijs?

Een gedateerd rapport van een bedrijf, met handtekening en KvK-vermelding, is bruikbaarder dan een mondelinge mededeling of een schermafdruk. Of het in een geschil doorslaggevend is, hangt af van de zaak; daarover beslist uiteindelijk een rechter of een geschillencommissie. Laat u zich bij een conflict adviseren door een jurist.

Hoe vaak moet ik mijn EV laten testen?

Er bestaat geen vaste termijn. Wilt u de conditie volgen, dan zegt een tweede meting pas iets in vergelijking met de eerste. Laat u meten met het oog op verkoop, doe dat dan kort van tevoren, zodat het rapport de actuele waarde toont.

Conclusie

Bij de aankoop van een tweedehands elektrische auto geeft een SoH-rapport u iets in handen: onderhandelingsruimte, minder kans op verrassingen en een vastgelegde conditie voor later. Of het de kosten waard is, hangt af van de prijs van de auto, de leeftijd en de resterende accugarantie.

Met de aanstaande inruilregeling zal de tweedehands EV markt drukker worden. Verkopers die transparant zijn over hun accustaat krijgen een voordeel, kopers die er om vragen ook. Een rapport vragen is niet wantrouwig, het is professioneel.

Aan dit artikel kunnen geen rechten worden ontleend. Voor jouw specifieke situatie raden we aan contact op te nemen met een fiscalist of RVO.nl te raadplegen.