📋 Samenvatting
- Koopt u als particulier bij een bedrijf, dan houdt u altijd recht op conformiteit: de auto moet doen wat u er redelijkerwijs van mag verwachten. Dat recht kan niet worden weggeschreven met 'zonder garantie' of 'gekocht als gezien'.
- Openbaart een gebrek zich binnen twaalf maanden, dan wordt bij zo'n koop vermoed dat het er al was. De verkoper moet het tegendeel aantonen.
- Koopt u van een particulier, dan geldt dat vermoeden niet en moet u zelf bewijzen dat het gebrek er bij de koop al was.
- Een aanvullende garantie, zoals die van een brancheorganisatie, legt concreet vast wat er gedekt is en geeft toegang tot een klachtenregeling. Dat is iets anders dan uw wettelijke recht.
- Let op verkopers die zich als particulier presenteren terwijl ze beroepsmatig handelen. Daardoor kan ten onrechte de indruk ontstaan dat u geen consumentenbescherming heeft.
- Laat de auto bij twijfel vóór de koop onafhankelijk keuren. Let op: een gewone aankoopkeuring bevat niet automatisch een SoH-meting van het accupakket, en de APK meet die evenmin. Vraag daar uitdrukkelijk naar.
Waar u koopt bepaalt uw rechten
Dit is het onderdeel dat het vaakst wordt overgeslagen. Twee identieke auto's, dezelfde prijs, maar een heel andere positie als er over een half jaar iets stukgaat.
Koopt u als particulier bij een bedrijf, dan is dat wat de wet een consumentenkoop noemt. U heeft dan recht op conformiteit: de auto moet doen wat u er redelijkerwijs van mag verwachten. Dat recht staat in het Burgerlijk Wetboek en kan niet worden uitgesloten. Een verkoper die 'zonder garantie' of 'gekocht als gezien' in het contract zet, komt daar dus niet onderuit.
Koopt u van een particulier, dan geldt die bescherming niet op dezelfde manier. U kunt nog steeds iets eisen bij een verborgen gebrek, maar u staat er zwakker voor.
Het verschil zit in de bewijslast
Hier wordt het praktisch. Bij een consumentenkoop geldt een wettelijk vermoeden: openbaart een gebrek zich binnen twaalf maanden na de koop, dan wordt aangenomen dat het er bij de koop al was. Wil de verkoper daar onderuit, dan moet hij aantonen dat dit niet zo is.
Bij een koop van een particulier ligt dat andersom. Dan moet u zelf aantonen dat het gebrek er al was toen u de auto kocht. Dat kan wel, bijvoorbeeld met een verklaring van een onafhankelijke garage, maar het is aanzienlijk lastiger en soms kostbaar.
Let op de term. U leest vaak over 'twaalf maanden wettelijke garantie' op een tweedehands auto. Dat bestaat als zodanig niet. Het is de periode waarin dat bewijsvermoeden geldt, en dat is iets anders dan een dekking op alles wat er kapotgaat.
En conformiteit betekent niet dat elk defect voor rekening van de verkoper komt. Wat redelijk is, hangt af van leeftijd, kilometerstand en prijs. Bij een auto van tien jaar met een hoge stand mag u minder verwachten dan bij een van drie jaar.
Bij een elektrische auto is dit extra relevant
De grootste kostenpost zit in het accupakket, en de conditie daarvan ziet u niet aan de buitenkant. Vraag daarom om een meetrapport, of laat er een maken vóór de koop. Wat zo'n rapport inhoudt staat op de SoH-hub. Koopt u van een particulier, dan is zo'n onafhankelijke meting extra waardevol, omdat u minder bescherming heeft als er later discussie ontstaat over de conditie van de accu.
Aanvullende garantie is iets anders
Naast uw wettelijke recht bieden veel bedrijven een eigen of brancheregeling aan. Het verschil is wezenlijk.
Uw wettelijke recht is geen afgebakend pakket: of iets eronder valt, wordt per geval bekeken. Een aanvullende garantie legt juist concreet vast wat er gedurende welke periode is gedekt, met de uitzonderingen erbij. U weet dus vooraf beter waar u aan toe bent.
Daar komt bij dat brancheregelingen meestal een klachtenprocedure hebben. Komt u er met de verkoper niet uit, dan is er een geschillenregeling in plaats van meteen de gang naar de rechter. Dat is bij een aankoop van enkele tienduizenden euro's geen onbelangrijk detail.
Let op één ding. Dat een bedrijf lid is van een brancheorganisatie betekent niet dat elke auto automatisch met die garantie wordt verkocht. Zo'n garantie moet bij de koop zijn afgesproken en in de koopovereenkomst staan. Controleer dus of het er daadwerkelijk in staat.
Vraag altijd twee dingen: wat is er precies gedekt, en voor hoe lang. En vraag om de voorwaarden op papier voordat u tekent.
Let op de nepparticulier
Er zijn handelaren die hun auto's aanbieden alsof ze particulier verkopen. Daardoor kan bij een koper ten onrechte de indruk ontstaan dat er geen consumentenbescherming geldt. Wat telt is niet wat er boven de advertentie staat, maar of iemand feitelijk beroepsmatig handelt.
Signalen die u kunt herkennen:
- Meerdere advertenties met hetzelfde telefoonnummer
- Afspreken op een parkeerplaats of bedrijventerrein in plaats van bij iemand thuis
- De auto staat niet op naam van de verkoper, terwijl hij zegt particulier te zijn
- Er is haast om vandaag nog af te ronden
- De verkoper weet opvallend weinig over de geschiedenis van de auto
Blijkt achteraf dat de verkoper beroepsmatig handelt, dan heeft u meer rechten dan u op dat moment dacht. Maar dat moet u dan wel aantonen, dus bewaar de advertentie, de berichten en het adres waar u de auto heeft opgehaald.
Zakelijk kopen is iets anders
Koopt u de auto hoofdzakelijk voor uw onderneming, dan gelden de gewone consumentenregels in beginsel niet. Bij een zzp'er of bij gemengd gebruik ligt dat genuanceerder: voor de vraag of consumentenbescherming geldt, telt mede met welk doel de overeenkomst is gesloten en waarvoor de auto vooral wordt gebruikt. Alleen het feit dat een contract of kenteken op een onderneming staat, geeft dus niet altijd het volledige antwoord.
Leg op de koopovereenkomst duidelijk vast wie de koper is en met welk doel de auto wordt gekocht. Twijfelt u over uw positie, dan is juridisch advies verstandig.
Een aankoopkeuring, en wat die wél en niet meet
Een aankoopkeuring is een onafhankelijke controle van de auto vóórdat u koopt. Anders dan de APK, die alleen toetst of een auto aan de wettelijke minimumeisen voldoet, kijkt een keuring breder: slijtage, eerdere schade, en wat er op korte termijn aan kosten aankomt. U krijgt er een rapport van, en dat is ook bruikbaar om over de prijs te praten.
Wat het kost. De ANWB noemt voor een gangbare auto een bandbreedte van 150 tot 350 euro. Die spreiding heeft een reden: er zitten grote verschillen tussen aanbieders in het aantal controlepunten. Bij de goedkoopste keuringen wordt op minder punten gekeken. Vraag daarom vooraf op hoeveel punten wordt gekeurd, of de proefrit erbij zit en of er op locatie wordt gekeurd.
En dit is het punt dat bij een elektrische auto misgaat. Een aankoopkeuring meet de conditie van het accupakket niet automatisch. De APK doet dat evenmin; accucapaciteit is daarin niet opgenomen. U kunt dus een auto laten keuren, een net rapport krijgen, en nog steeds niets weten over het duurste onderdeel.
Vraag daarom uitdrukkelijk of een SoH-meting is inbegrepen. Sommige keuringsdiensten bieden die als optie aan, andere niet. Is dat niet het geval, laat de meting dan apart doen bij een bedrijf dat daarvoor is ingericht. Wat een goede meting inhoudt staat op de SoH-hub.
Wanneer een keuring het meest oplevert: bij een koop van een particulier, bij een hogere kilometerstand, bij twijfel over de historie en als de verkoper moeilijk doet over inzage in documenten. Ook met lopende fabrieksgarantie kan een keuring zinvol zijn: garantie vervangt geen controle van de actuele staat. Zo'n garantie zegt bovendien niet automatisch iets over slijtage, gebruiksschade of de kwaliteit van eerder uitgevoerd schadeherstel.
Vragen die u stelt voordat u tekent
Verkoopt u als bedrijf of als particulier? Vraag het gewoon, en laat het op de koopovereenkomst zetten.
Welke garantie krijg ik, wat is gedekt en hoe lang? Vraag om de voorwaarden op papier, niet om een mondelinge toezegging.
Mag ik de auto vóór de koop onafhankelijk laten keuren? Vraag dit voordat u tekent of een aanbetaling doet die u niet terugkrijgt. Een verkoper die daar bezwaar tegen maakt, geeft u meteen een antwoord.
Is bij die keuring ook een SoH-meting inbegrepen? Zo niet, laat de conditie van het accupakket apart beoordelen.
Is er onderhoudshistorie? En kunt u die inzien, niet alleen horen dat die er is.
Wat is er met de auto gebeurd? Schade, import, aantal eigenaren. Vraag naar het schaderapport als er herstel is uitgevoerd.
Klopt de positie van de verkoper? Koopt u van een particulier, controleer dan of die ook de geregistreerde houder is. Koopt u bij een autobedrijf, dan kan de auto in de RDW-bedrijfsvoorraad staan en wordt hij van daaruit op uw naam gezet; dat is een normale gang van zaken. Controleer in beide gevallen de voertuig- en kentekengegevens voordat u betaalt. Bij de RDW kunt u gratis nagaan of de kentekencard die u krijgt de laatst afgegeven is.
Is er nog fabrieks- of accugarantie, en gaat die mee? Bij een gebruikte elektrische auto is dat een van de belangrijkste vragen, want de accugarantie loopt vaak langer dan de rest.
Wat u meeneemt bij de overdracht
- De koopovereenkomst, met daarop of u als consument of zakelijk koopt
- De garantievoorwaarden, als er aanvullende garantie is
- Het tenaamstellingsverslag met het eerste deel van de tenaamstellingscode. Het vrijwaringsbewijs geeft u juist aan de verkóper; daarmee toont hij aan dat de auto niet meer op zijn naam staat
- De onderhoudshistorie en eventuele schaderapporten
- Het SoH-rapport, als dat is gemaakt
- Alle sleutels, de meegeleverde laadkabels en andere accessoires die bij de koop zijn afgesproken
Wat u aan de auto zelf controleert, staat in de zes checks bij een tweedehands EV. Twijfelt u tussen nieuw en gebruikt, kijk dan bij nieuwe of gebruikte EV.
Veelgestelde vragen
Heb ik garantie als er 'zonder garantie' in het koopcontract staat?
Koopt u als particulier bij een bedrijf, dan houdt u recht op wat de wet conformiteit noemt. Dat recht kan niet worden uitgesloten, ook niet met zinnen als 'zonder garantie' of 'gekocht als gezien'. Het betekent wel niet dat elk gebrek eronder valt; het gaat om wat u van deze auto, met deze leeftijd en prijs, redelijkerwijs mocht verwachten.
Wat is dat 'bewijsvermoeden' van twaalf maanden?
Bij een koop van een consument bij een bedrijf geldt: openbaart een gebrek zich binnen twaalf maanden, dan wordt vermoed dat het er bij de koop al was. De verkoper moet dan aantonen dat dit niet zo is. Dat is geen garantie op alles, maar het scheelt u veel bewijslast.
Geldt dat ook als ik van een particulier koop?
Nee. Dan geldt dat vermoeden niet en moet u zelf aantonen dat het gebrek er bij de koop al was. Dat kan bijvoorbeeld met een verklaring van een onafhankelijke garage, maar het is een stuk lastiger.
Wat is het verschil tussen wettelijke garantie en een brancheregeling?
Wettelijke garantie is geen afgebakend product maar een recht: de auto moet doen wat u ervan mag verwachten, en of iets eronder valt hangt van de situatie af. Een aanvullende garantie van een brancheorganisatie legt concreet vast wat er gedurende welke periode gedekt is, met een klachtenregeling erbij. Let op: lidmaatschap van een brancheorganisatie betekent niet dat elke auto automatisch met die garantie wordt verkocht; dat moet in de koopovereenkomst staan.
Ik koop op naam van mijn bedrijf. Verandert dat iets?
Waarschijnlijk wel. Koopt u de auto hoofdzakelijk voor uw onderneming, dan gelden de gewone consumentenregels in beginsel niet. Bij een zzp'er of bij gemengd gebruik ligt dat genuanceerder: het doel van de overeenkomst en het overwegende gebruik tellen mee. Leg op de koopovereenkomst vast wie de koper is en met welk doel wordt gekocht, en vraag bij twijfel juridisch advies.
Meet een aankoopkeuring ook de accu?
Niet automatisch. Een aankoopkeuring kijkt naar de technische staat, slijtage en eerdere schade, maar de conditie van het accupakket is een aparte meting. Ook de APK toetst de accucapaciteit niet. Vraag dus uitdrukkelijk of een SoH-meting is inbegrepen, of laat die apart uitvoeren.
Waaraan herken ik een handelaar die zich voordoet als particulier?
Aan signalen zoals meerdere advertenties van hetzelfde telefoonnummer, afspreken op een neutrale plek in plaats van thuis, een auto die niet op naam van de verkoper staat, of haast om snel af te ronden. Wat telt is of iemand feitelijk beroepsmatig handelt; blijkt dat zo te zijn, dan heeft u meer rechten dan u op dat moment dacht.
Bronnen
De regels over conformiteit staan in het Burgerlijk Wetboek. Wat er in uw geval geldt, hangt af van de koopovereenkomst en de omstandigheden.
- ACM ConsuWijzer, het consumentenloket van de Autoriteit Consument & Markt, voor uw rechten bij garantie en koop en voor de vraag wanneer u consument of zakelijke koper bent.
- RDW — een voertuig verkopen, voor wie het vrijwaringsbewijs krijgt en wat er bij de overdracht hoort.
- RDW — kenteken overschrijven, voor het tenaamstellingsverslag, de tenaamstellingscode en het controleren van de kentekencard.
- ANWB — aankoopkeuring, voor wat een keuring kost en waarom aanbieders zo van elkaar verschillen.
- BOVAG, voor het verschil tussen wettelijke garantie en een aanvullende brancheregeling.
- Het Juridisch Loket, voor gratis juridisch advies als u er met de verkoper niet uitkomt.
Deze pagina geeft algemene informatie en is geen juridisch advies. Laat uw situatie bij een geschil beoordelen door een jurist.